community of practicedisruptieketensamenwerkingnetwerken rond een maatschappelijk themanetwerkorganisatiesnieuw organiserenprofessionaliseringsnetwerken

Ik kan niet op reis, want ik heb geen landkaart

Zoals jullie weten ben ik een bouwer van lerende netwerken. Je kunt heel veel leren als je opleidingen volgt en boeken leest. Maar soms is de kennis (nog) niet voorhanden en moet het nog ontdekt worden. Dan kun je alleen tot nieuwe inzichten en ervaringen komen als je samen met anderen op onderzoek gaat. De ontwikkelingen in de maatschappij gaan nu zo snel, dat dat de enige manier is om bij te blijven. In deze blog deel ik met je wat ik heb geleerd samen met de andere mensen in Nederland (en daarbuiten) die bouwen aan lerende netwerken.

World after midnight

Eddie Obeng Gijs van Bilsen PentascopeDe ontwikkelingen in technologie gaan exponentieel snel, de omgeving verandert net zo snel. Hoe kunnen we dit bijbenen? Als je een boek hebt geschreven, is het al verouderd. De snelheid van leren van ons mensen is beperkt, die stijgt maar langzaam. Wanneer de twee lijnen elkaar kruisen, dan zijn we voorbij middernacht, zoals Eddie Obeng dat noemt. Dat betekent dat we in de wereld van nu niet meer kunnen leren door te plannen, analyseren of voorspellen. We zullen het anders aan moeten pakken. Dit kan in lerende communities, waar we op onderzoek gaan. Een voorbeeld van zo’n community is de Scale of Significance, een community van banken, bedrijven en zp’ers die met elkaar onderzoeken hoe ze waarde gedreven kunnen organiseren (en niet langer alleen financieel gedreven) en hoe ze dit meetbaar kunnen maken. Een ander voorbeeld is de Teal for Teal community die bestaat uit meerdere hubs die in Europa leren hoe zelforganiserende principes werken. Meer hierover in de TedX van Eddie Obeng ( en het mooie plaatje is gemaakt door mijn collega Gijs van Bilsen van Pentascope n.a.v. deze Tedtalk).

Community of Practice en Meshworks

Iedereen kent wel de netwerken, waar je samen op basis van een gedeelde interesse activiteiten onderneemt. Een bedrijvennetwerk gaat samen borrelen, om elkaar gelegenheid te geven te leren kennen en mogelijk een deal te sluiten. Of een groep bevlogen wielrenners, die in het weekend samen gaat fietsen.

Als de noodzaak of wens ontstaat om samen te leren, dan wordt het een Community of Practice. In de CoP, zoals het afgekort genoemd wordt, leren de deelnemers samen. Ze delen ervaringen en zo komen ze samen tot een gedeeld referentiekader waarmee ze dezelfde taal hebben, een zelfde visie en werkwijze.

Als je nog een stap verder gaat, kom je bij een gebied, waar er iets totaal nieuws ontwikkeld wordt. Het vraagt om het experimenteren, improviseren en denken door te doen, zoals na het punt na middernacht. Dan ga je in co-creatie met elkaar samenwerken omdat je hetzelfde (hogere) doel hebt. Omdat partijen en individuen op meerdere plaatsen de handen ineen slaan om met dit onderwerp aan de slag te gaan, ontstaat er een meshwork. In het voorbeeld van de Scale of Significance vormt zich zo’n meshwork van banken, bedrijven en zp’ers die in co creatie met elkaar onderzoeken en experimenteren vanuit het hogere doel om wereldwijd een gedragsverandering teweeg te brengen.

Deze afbeelding is afkomstig van o.a. The Hague Center, Anne-Marie Voorhoeve, die vooraan staat als het gaat om het ontwikkelen van meshworks. Aan de basis van deze ontwikkeling liggen het gele en turquoise waardesysteem van Spiral Dynamics.

Mycelium of hubs

Vorige week was ik bij de lancering van een prototype van een fantastische AI-ondersteuning op basis van NLP (natural language processing) voor de meshwork. Stefan Groenendal, Onno Geveke en Geert Martens hebben samen met minor studenten van de Fontys Hogeschool deze prototype ontwikkeld, waarin het leerproces van een Meshwork wordt ondersteund door alle online kennis aan te bieden die rond het specifieke thema beschikbaar is. Het gaat een stap verder dan Google, omdat Google je zoekresultaten vernauwd, terwijl deze AI oplossing je juist aangrenzende kennis aanbiedt, waardoor je je kunt verbreden. Ook brengt het je in contact met individuen wereldwijd die met hetzelfde onderwerp bezig zijn, zodat je samen kunt leren en samenwerken. In theorie dan, want deze fantastische oplossing is in aanbouw. (Interesse om mee te bouwen of te financieren? Laat het me weten, dan verbind ik je met Stefan, Onno en Geert). Voor nu is er een internationale samenvlechting (mycelium) van hubs, die met elkaar onderzoeken hoe zij fluïde kunnen leren en organiseren.

Impliciet leren doe je niet alleen

Stefan Groenendal heeft een variatie op bovenstaande afbeelding ontwikkeld. Hij onderscheidt vier soorten communities:

  1. communities of interest – op basis van gedeelte interesse
  2. communities of learning – op basis van een gedeelde intentie om te leren
  3. communities of practitioners – op basis van gedeelde ervaring
  4. communities of collaboration – op basis van samenwerking.Verschillende niveaus van leren in verschillende communities

Bron: Stefan Groenendal

Hier zie je ook de twee soorten kennis terug die in de afbeelding van before en after midnight staan. Wanneer de kennis impliciet is en je de groep nodig hebt om tot nieuwe inzichten te komen, zul je andere aanpakken moeten hanteren.

Ik kan niet op reis, want ik heb geen landkaart

We zijn nog zo gewend om te leren via boeken of dat iemand het ons vertelt, die het al zelf weet, dat ik regelmatig hoor dat mensen nog niet kunnen beginnen. De tool is er nog niet of er is nog geen kant en klare oplossing. Je kunt wel al mensen die met hetzelfde vraagstuk stoeien bij elkaar brengen en de koppen bij elkaar steken. Wat zijn de uitdagingen, wat is er al geprobeerd en ge- of mislukt? Ga samen op ontdekkingsreis! Als er nog geen landkaart is, dan maak je die samen.

Collectieve intelligentie

Er zijn verschillende manieren om met elkaar te leren. Je kunt graven in je eigen geheugen, in je ervaring en mensen in je omgeving vragen. Maar, zoals we bij de CoP Scale of Significance zeggen: vaak weet je wel diep van binnen waar het om gaat. Het is een soort innerlijk weten. Gelukkig leren we ook daar veel meer over. Als we allemaal in verbinding met elkaar staan én met ons innerlijk weten, komt er kennis bij elkaar waar we van te voren niet aan gedacht hadden.

Diep van binnen

Tomas Björkman, een bekeerde bankier zoals hij zichzelf noemt, vertelt in deze video hoe we in deze tijden waar de wereld exponentieel verandert, (niet alleen technisch, maar ook politiek en maatschappelijk) alleen mee kunnen komen en de transitie naar een nieuwe maatschappij kunnen creëren als we ons diep van binnen ontwikkelen. We moeten ons brein niet langer zien als een cognitieve machine, maar als een constant groeiende mind en hier collectief samen in investeren.

“The Nordic secret: How to Use Inner Development to Build Strong Democracies” by Tomas Björkman

Onszelf ontwikkelen én een nieuwe maatschappij creëren

Dat brengt me weer terug naar The Hague Center dat ver is in het raadplegen van onderbewuste patronen en inzichten, die uit de collectieve intelligentie komen. Samen met de technologische mogelijkheden van NLP en collectieve kennisdeling kunnen we onszelf ontwikkelen en daarmee een nieuwe maatschappij creëren.

Wil je meer weten of eens een kop koffie drinken? Neem dan gerust contact met mij op.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.