betekeniseconomiecommunity of practiceketensamenwerkingnetwerkorganisatiesoverheidprofessionaliseringsnetwerken

Voelsprieten als gereedschap

Read this blog in English

In mijn vorige blog beschreef ik hoe een Community of Practice een Meshwork – ecosysteem of vlechtwerk – kan worden en hoe je volgende stappen kunt afwegen in afstemming met de partners in het Meshwork, de omgeving en je innerlijk weten. Er komen veel vaardigheden kijken bij het opbouwen van een Community of Practice. Denk allereerst maar aan het onderling verbinden van partners, en vervolgens de communicatie naar buiten, zodat nieuwe partners eenvoudig aan kunnen haken; en hoe je een win-win kunt ontwikkelen voor alle partijen, zodat iedereen waarde ervaart uit het meshwork. In deze blog besteed ik aandacht aan het onderling verbinden van partners.

Korte terugblik

De theorie die ten grondslag ligt aan meshworks, is van Don Beck. In Nederland wordt er ook vaak gesproken over ecosysteem of vlechtwerk. Bij het ontwikkelen van een ecosysteem gaat het erom een heldere signatuur te geven aan het ecosysteem: waar gaat het over, wat gebeurt er, wie komen er en waarom? Ook zijn een gezamenlijk doel, verbinding met de kern van het ecosysteem en elkaar weten te vinden essentieel.

In bovenstaande afbeelding staat de ontwikkeling weergegeven van een ecosysteem van losse organisaties, naar een Community of Practice dat zich vormt rond een gezamenlijke doelstelling en vervolgens evolueert de Community of Practice zich tot een meshwork, waar organisaties, overheid, bedrijven en individuen met elkaar verbonden zijn en met elkaar diensten ontwikkelen, aanbieden en gezamenlijk vraagstukken het hoofd bieden. In deze blog focus ik op de stap van een netwerk of nog helemaal niets naar het begin van een Community of Practice.

Onderling verbinden

Bij het ontwikkelen van een meshwork start ik altijd in het klein met stakeholders die gezamenlijk belang hebben in één (maatschappelijk) onderwerp. Vaak draagt mijn opdrachtgever al relevante partijen aan, maar soms is het ook simpel ‘Googlen’ en deze partijen benaderen. Als eerste ga ik kennismaken, aftasten wat ieders belangen en behoeften zijn, en hierin gezamenlijkheid vinden. Als ik de stakeholders individueel heb gesproken, breng ik ze bij elkaar zodat ze samen de drivers vinden en de energie kunnen bundelen om gezamenlijk een complex vraagstuk aan te pakken.

Open ruimte

Dit vraagt van mij, als facilitator, dat ik een open ruimte (ook wel holding space genoemd) kan creëren, waarin stakeholders naar elkaar luisteren en er een gezamenlijk plan wordt gevormd dat door alle partijen omarmd en gedagen wordt. In het kort gaat het erom een veilige sfeer te creëren, waar de partijen de ruimte krijgen om te voelen wat ze voelen en te zeggen wat ze zeggen willen. In deze open ruimte is compassie, complete aandacht en geen oordelen.

Voelsprieten als instrument

Als het gelukt is om een gezamenlijke plan te maken, kan er gestart worden met een Community of Practice, waarin gelijkgestemden worden uitgenodigd om samen te onderzoeken en te leren hoe het vraagstuk aan te pakken. Het is een proces, dat niet in één dag is gerealiseerd. Essentieel bij het opbouwen van een dergelijk ecosysteem is om de verbinding met alle partijen te houden, zodat ze betrokken blijven. Het gereedschap dat ik hierbij gebruik, zijn mijn voelsprieten: ik voel of iemand dreigt af te haken of als standpunten / drijfveren uit elkaar dreigen te gaan en ik neem hier direct actie op om de energie te herstellen. Het vraagt situationele inschatting: soms is er een persoonlijk gesprek nodig, soms is een telefoontje voldoende of het bij elkaar brengen van partijen.

Een voorbeeld: Community of Practice Scale of Significance

Op 8 december 2019 organiseerde de Stichting Scale of Significance een Creathon, een groot event. Tot 8 december was de focus helder: er moest een event georganiseerd worden en het doel van het event was informatie ophalen bij stakeholders voor het instrument Scale of Significance. Na het event was de beurt aan het ontwikkelteam, leek het. Het doel van het instrument Scale of Significance is het kunnen meten van de innerlijke waarden van (mensen in) organisaties om een gedragsverandering teweeg te brengen. Met deze gedragsverandering kunnen we al aan de slag. Je kunt immers al hardlopen, ook al heb je nog geen app om je afstanden en je tempo vast te leggen.

Ik organiseerde twee bijeenkomsten. Eén in Amersfoort en één in Amsterdam. Hier kwamen per bijeenkomst zo’n 25 mensen op af, die zich allen verbonden voelen met de betekeniseconomie, waardegedreven ondernemen en de koppeling daarvan met innerlijke waarden . Na een gesprek over onze droom en waar we heen willen, bieden bijna alle deelnemers zich aan om mee te helpen een community op te bouwen. In de tussentijd is er soms radiostilte van iemand of hoor ik tussen de regels dat iemand twijfelt. Dan ga ik het gesprek aan en vraag naar zijn overwegingen. Vaak kunnen we dan weer een gezamenlijkheid vinden en de volgende stap zetten. Als ik vanuit meerdere personen bepaalde opmerkingen of vragen hoor, dan pas ik de communicatie of strategie aan, zodat alles op dezelfde golflengte blijft als de deelnemende partijen.

Na twee maanden staat er een ‘inner circle’ met een communicatieteam, support team, 17 community builders en 4 mensen die willen helpen om de community builders toe te rusten om hun taak te verrichten. Nu kan het oefenen met waarde gedreven ondernemen op diverse plaatsen in het land beginnen.

Voelsprieten gebruiken

Net als ik in het eerste deel beschreef, is het ook bij het opzetten van de CoP Scale of Significance van belang om continu mijn voelsprieten uit te steken: voelt het nog goed? Zijn alle mensen nog aangehaakt? Lopen ze vast? Het zijn allemaal directeuren, professionals, freelancers en kleine bedrijfjes die vrijwillig vanuit een intrinsieke motivatie aanhaken en meedoen naast hun gewone werk, dus hen aangehaakt houden vraagt extra aandacht. Ik denk dat de voelsprieten wel het belangrijkste gereedschap zijn, die je inzet in het faciliteren van de opbouw van een meshwork. Al helemaal in de eerste fase.

Vibes

Soms voel je wel in je onderbuik of iemand twijfels heeft, ook al zegt hij het niet. Ook kennen we allemaal de energie die je met elkaar hebt als je vol vuur aan nieuwe plannen werkt. Deze ‘vibes’ vang je op met je voelsprieten. Als je voelt dat mensen twijfelen, bied je hen ruimte om hun twijfels te uiten. Oordeelloos en compassievol (zie ook eerder over open ruimte). Als je je verplaatst in de ander, kun je pas werkelijk zijn beweegredenen begrijpen en er mogelijk zelfs wat van leren om je verhaal of communicatie te verbeteren. Als je contact met de ander(en), de energie in het gesprek (de beweging) en je onderbuik in balans zijn, geeft je intuïtie je aan wat je kan doen of zeggen.

Bij elkaar komen

Soms lukt het niet om bij elkaar te komen. Dat is ook goed, ook al wil je je beweging zo snel mogelijk met zo veel mogelijk mensen op gang brengen. Dan heeft de andere persoon waarschijnlijk een andere focus of raakt het thema hem niet (genoeg) en is het ook beter als hij zijn eigen weg gaat. Maar als je wel bij elkaar komt, merk je dat je eigen energie toeneemt en dat je samen in een ‘flow’ komt.

Geen kant en klare modellen

Er is geen vast stappenplan voor het opbouwen van een Community of Practice. Elke CoP is anders, omdat de thema’s en daarmee de stakeholders en markten verschillen. Omdat er geen landkaart is of kant en klare modellen in de World after midnight, voelt het soms als je weg vinden met een blinddoek om. Dan komen je voelsprieten pas echt van pas!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.