Gereedschapskist

In mijn gereedschapskist zitten de nieuwste modellen en gedachtes over ecosysteemontwikkeling. Ik ben één dag per week verbonden aan The Hague Center, dat is gespecialiseerd in het ontwikkelen van (internationale) meshworks (=samenwerkingsverbanden van bedrijven, overheid en instellingen). Hieronder een impressie van een deel van mijn tools:

  • Spiral Dynamics
  • Integral Theory
  • Theory U
  • S-curves
  • Systemic Design
  • Sociale netwerk analyse
  • NLP
  • Meshworking
  • Art of Hosting
  • Teal for Teal
  • Agile organiseren
  • Schaal van Betekenis

Spiral Dynamics geeft een bril om naar waardesystemen te kijken. Vooral bij het faciliteren en bij elkaar brengen van verschillende partijen, is het belangrijk om te beseffen dat elke organisatie zijn eigen cultuur heeft en dus een eigen waardesysteem. Deze waardesystemen zijn met Spiral Dynamics in een context geplaatst, die internationaal in te zetten is. Het geeft een kader zonder oordeel, waarin het mogelijk wordt om begrip voor elkaar op te brengen en elkaars 'taal' te verstaan.

Integral Theory, het AQAL-model, van Ken Wilber geeft een mooie bril om met elkaar het gesprek aan te gaan over de belangen, behoeften en bijdragen vanuit verschillende invalshoeken: vanuit je individuele innerlijk (intentie), je individuele uiterlijk (gedrag), het collectieve innerlijk (cultuur) en het collectieve uiterlijk (systeem). Deze vier kwadranten hangen namelijk sterk met elkaar samen en beïnvloeden elkaar. Je kunt alleen een maatschappelijke transitie bereiken door aandacht te besteden aan zowel technologie en gedrag, als aan individuele transformatie en collectief gedeelde betekenis en waarden.

Theory U is een fundamenteel transformatieproces van drijfveren, zingeving en inspiratie van mensen. Waar mensen bij elkaar komen om iets nieuws (een samenwerkingsverband, community of netwerk) te starten, kan de bril naar dit transformatieproces niet ontbreken.

De S-curves, ook wel lifecycle of emergence genoemd, geeft de levenscyclus van ecosystemen/netwerken weer. (Berkana Institute, Wheatley&Frieze, 2006). Hierin zie je dat de levenscyclus bestaat uit vijf fases: identificeren, verbinden, verzorgen, verlichten en afbouwen.

Op de pagina over ecosysteemontwikkeling heb ik dit model verder toegelicht. Er zijn vele manieren om dit toe te passen, bijvoorbeeld op het gebied van grondstoffen in het kader van Blue Economy of in meer sociaal-maatschappelijke context.

Sociale Netwerk Analyse

Er zijn verschillende manieren om een netwerk te visualiseren. Handmatig tekenen, via enquêtes of door het importeren van data van social media. Dit kan soms handig zijn bij het identificeren van stakeholders of in een bestaand netwerk te analyseren wie er in welke mate betrokken is.

NLP (neuro-linguisitisch programmeren) gaat over 'hoe' mensen de dingen doen die zij doen en hoe je deze kunt veranderen. Hoe reageren zij met communicatie en gedrag op wat er gebeurt en hoe kun je ze leren dit effectiever of anders te doen?

Het bouwen van een meshwork gaat verder dan het bouwen van een netwerk of 'community of practice'. In een meshwork staan de individuele belangen van de deelnemers in één lijn met het gezamenlijk doel.

Art of Hosting is een vorm van faciliteren, waarbij van persoonlijke benadering naar een meer systemische benadering centraal staat. Hierbij wordt gebruik gemaakt van persoonlijke ervaring, dialoog, faciliteren en co-creatie van innovatie om complexe vraagstukken te adresseren.

Wat begon met het boek Reïnventing Organizations van Fréderique Laloux, heeft geleid tot een internationale beweging van organisaties en mensen die zich inzetten voor flexibel organiseren volgens 6 stappen. Deze 6 stappen zijn ook in te zetten voor open systemen, zoals ecosystemen.

Agile organiseren

Agile organiseren is geen methode of model. Het is een algemene term voor flexibel organiseren van organisaties, zodat ze wendbaar kunnen reageren op veranderingen in hun omgeving. Het gaat ook om een open organisatie, die in verbinding staat met zijn omgeving, m.a.w. een open systeem. Dit vraagt dat de organisatie actief werkt aan het bouwen van een ecosysteem.

De Schaal van Betekenis meet zowel de financiële als de sociaal maatschappelijke waarde van een organisatie. Het doel hiervan is om een ander denken te stimuleren dat niet alleen focust op de financiële aspecten van een bedrijf, maar ook de sociaal maatschappelijke. Immers, een bedrijf is meer dan alleen de cijfers.